Dạng bài True/False/Not Given là một trong những thử thách lớn nhất đối với thí sinh trong phần thi IELTS Reading. Không ít người học thường xuyên nhầm lẫn giữa “False” và “Not Given”, dẫn đến mất điểm một cách đáng tiếc. Để đạt được band điểm cao, bạn cần hiểu rõ bản chất, nắm vững chiến thuật xử lý và luyện tập phân tích tư duy một cách hệ thống.

Bản Chất Của Dạng Bài True/False/Not Given

01-01-true-false-not-given-tong-quan
Dạng Bài True/False/Not Given Trong IELTS Reading

Dạng bài này yêu cầu bạn đối chiếu các nhận định (statements) mà đề bài đưa ra với thông tin thực tế trong bài đọc để xác định tính xác thực của chúng.

  • TRUE: Nhận định khớp hoàn toàn với thông tin trong bài đọc. Các thông tin này thường được diễn đạt lại bằng từ đồng nghĩa hoặc cấu trúc khác (paraphrase).
  • FALSE: Nhận định chứa thông tin trái ngược hoặc phủ định hoàn toàn thông tin trong bài đọc.
  • NOT GIVEN: Thông tin trong nhận định không xuất hiện trong bài đọc, hoặc bài đọc có nhắc đến các từ khóa nhưng không đủ cơ sở để kết luận nhận định đó đúng hay sai.

Phân biệt True/False/Not Given và Yes/No/Not Given

Nhiều thí sinh thường đánh đồng hai dạng bài này, tuy nhiên chúng có sự khác biệt về mặt bản chất:

Tiêu chíTrue/False/Not GivenYes/No/Not Given
Đối tượng đối chiếuSự thật khách quan (Facts) được nêu trong bài đọc.Quan điểm, ý kiến hoặc thái độ của tác giả (Writer’s opinions/claims).
Cách xác địnhDựa vào các số liệu, sự kiện, nghiên cứu thực tế.Dựa vào lập luận, cách nhìn nhận vấn đề của người viết.

Sự Khác Biệt Giữa False Và Not Given

true-2-2
Sự Khác Biệt Giữa False Và Not Given

Lỗi phổ biến nhất của người học là chọn “False” cho những câu lẽ ra là “Not Given” và ngược lại. Hãy phân tích sự khác biệt cốt lõi này qua mô hình tư duy sau:

  • FALSE (Sai): Bạn có thể tìm thấy thông tin đối nghịch trực tiếp trong bài. Nếu câu hỏi nói “A tăng”, bài đọc nói “A giảm” → Đáp án là FALSE.
  • NOT GIVEN (Không có thông tin): Bạn không thể tìm thấy thông tin để chứng minh câu đó đúng hay sai. Nếu câu hỏi nói “A là yếu tố quan trọng nhất”, bài đọc chỉ nói “A là một yếu tố” mà không so sánh với các yếu tố khác → Bạn không thể biết A có phải là “quan trọng nhất” hay không → Đáp án là NOT GIVEN.

Ví dụ minh họa:

  • Câu gốc trong bài: “The company decided to export its products to European countries in 2015.”
  • Nhận định 1: “The company began selling products to Europe in 2015.” → NOT GIVEN. Decided to export chỉ nêu quyết định, chưa xác nhận việc bán hàng thực sự bắt đầu trong năm 2015.
  • Nhận định 2: “The company refused to expand its market to Europe in 2015.” → FALSE (refused to expand trái ngược hoàn toàn với decided to export).
  • Nhận định 3: “The company made a huge profit from exporting products to Europe in 2015.” → NOT GIVEN (bài đọc chỉ nói họ quyết định xuất khẩu, không hề đề cập đến việc họ có thu được “lợi nhuận khổng lồ” hay không).

Sơ đồ quyết định TRUE / FALSE / NOT GIVEN

Chỉ chọn FALSE khi có dữ kiện mâu thuẫn. Nếu chưa đủ dữ kiện để xác nhận hoặc bác bỏ nhận định, chọn NOT GIVEN.

Quy Trình 5 Bước Xử Lý Dạng Bài True/False/Not Given Chuẩn IELTS MASTER

06-06-quy-trinh-5-buoc
Quy Trình 5 Bước Xử Lý Dạng Bài True/False/Not Given

Để tối ưu hóa thời gian làm bài và đạt độ chính xác cao nhất, hãy áp dụng quy trình 5 bước dưới đây:

Bước 1: Đọc kỹ yêu cầu đề bài

Xác định đúng loại đáp án mà đề yêu cầu: TRUE/FALSE/NOT GIVEN hoặc YES/NO/NOT GIVEN. Ghi đúng bộ nhãn được yêu cầu, không dùng hai bộ nhãn thay thế cho nhau.

Bước 2: Phân tích nhận định và gạch chân từ khóa

Bạn cần phân loại từ khóa thành hai nhóm:

  • Keywords không thể thay thế (Unchangeable keywords): Tên riêng, con số, năm, thuật ngữ chuyên ngành. Những từ này giúp bạn định vị vùng thông tin trong bài đọc một cách nhanh chóng.
  • Keywords có thể thay thế (Changeable keywords): Động từ, tính từ, trạng từ chỉ tần suất, mức độ. Đây là những từ quyết định nghĩa của câu và thường sẽ bị paraphrase trong bài đọc.

Bước 3: Định vị vùng thông tin (Scanning)

Thông tin cho các câu trong cùng một nhóm thường đi theo trình tự bài đọc, có thể dùng để định vị vùng cần kiểm tra. Tuy nhiên, không coi đây là bảo đảm rằng mọi chi tiết của câu 9 luôn nằm giữa câu 8 và câu 10, đặc biệt khi thiếu dữ kiện để kết luận. Đối chiếu đầy đủ thông tin liên quan trước khi chọn đáp án.

Bước 4: So sánh đối chiếu nghĩa (Meaning Matching)

Khi đã tìm được câu chứa thông tin, hãy tiến hành so sánh từng cụm nghĩa của nhận định với câu gốc. Tuyệt đối không chỉ nhìn vào từ vựng giống nhau (Word Matching) vì đây là bẫy phổ biến của đề thi. Bạn phải đối chiếu về mặt ngữ nghĩa toàn diện.

Bước 5: Quyết định đáp án

  • Nếu tất cả các thành phần nghĩa đều trùng khớp (được paraphrase) → TRUE.
  • Nếu có ít nhất một thành phần nghĩa trái ngược hoàn toàn → FALSE.
  • Nếu thiếu thông tin để xác nhận một thành phần nghĩa quan trọng → NOT GIVEN.

Các Bẫy Thường Gặp Và Cách Tránh

true-4-3
Các Bẫy Thường Gặp Và Cách Tránh

1. Bẫy từ chỉ tần suất và mức độ tuyệt đối (Modifiers)

Các từ như: all, only, always, never, unique, most thường biến một nhận định trở nên quá cực đoan.

  • Cách xử lý: Kiểm tra phạm vi lượng từ trong toàn bộ ngữ cảnh. Nếu bài chỉ cho biết many mà nhận định dùng all, chưa đủ dữ kiện để xác nhận hoặc bác bỏ all, nên chọn NOT GIVEN. Chỉ chọn FALSE khi có thông tin loại trừ tất cả, chẳng hạn many, but not all.

2. Bẫy động từ khuyết thiếu (Modal Verbs)

Sự khác biệt giữa “can” (có thể), “must” (bắt buộc), và “should” (nên) quyết định tính đúng sai của câu.

  • Cách xử lý: Chú ý sự thay đổi sắc thái của hành động. Nếu bài đọc khuyên “nên làm” nhưng nhận định khẳng định “bắt buộc phải làm” → Đáp án là FALSE.

3. Bẫy so sánh (Comparison Trap)

Nhận định đưa ra sự so sánh hơn hoặc so sánh nhất (ví dụ: A tốt hơn B, A là tốt nhất).

  • Cách xử lý: Kiểm tra xem bài đọc có thực hiện phép so sánh đó hay không. Nếu bài đọc đề cập đến cả A và B nhưng không so sánh giữa hai đối tượng này → Đáp án là NOT GIVEN.

Bài Tập Thực Hành True/False/Not Given

Ba bài luyện dưới đây sử dụng đoạn đọc mô phỏng. Với mỗi nhận định, chọn TRUE nếu thông tin khớp bài đọc, FALSE nếu bài đọc nêu điều trái ngược hoặc NOT GIVEN nếu bài đọc chưa đủ thông tin để kết luận.

Bài 1: A rooftop garden

A community centre opened its rooftop garden in May. During the first month, volunteers grew herbs in recycled containers. They added tomatoes in July, after a new watering system was installed. Visitors can join a free guided tour on Saturdays. The centre plans to start selling seedlings next spring.

  1. The rooftop garden opened in May.
  2. Volunteers grew tomatoes before the new watering system was installed.
  3. Visitors must pay to join the Saturday guided tour.
  4. The centre will use money from seedling sales to buy more containers.

Bài 2: A local history exhibition

The town museum moved its local history exhibition from the ground floor to a larger room upstairs. The new room includes a set of photographs donated by former factory workers. Unlike the previous exhibition, it provides recorded commentary for visitors. The museum will review visitor feedback after six months.

  1. The exhibition moved to a smaller room.
  2. Former factory workers donated photographs for the exhibition.
  3. Recorded commentary was available in the previous exhibition.
  4. More visitors have attended the new exhibition than the previous one.

Bài 3: A bicycle repair scheme

Last year, a college launched a bicycle repair scheme for its students. It ran once a week until March, when the college added a second weekly session. Students can borrow tools free of charge, but they have to pay for replacement parts. The college has not decided whether to offer the scheme to local residents.

  1. The college increased the number of weekly sessions in March.
  2. Students have to pay to borrow tools.
  3. All volunteers in the scheme have professional repair qualifications.
  4. The college has already decided to open the scheme to local residents.

Đáp án và phân tích chi tiết

Bài 1: A rooftop garden

  1. TRUE. Đoạn đọc nêu vườn mở cửa vào tháng 5.
  2. FALSE. Từ after cho biết cà chua được trồng sau khi lắp hệ thống tưới.
  3. FALSE. Đoạn đọc gọi chuyến tham quan thứ Bảy là free.
  4. NOT GIVEN. Có kế hoạch bán cây giống, nhưng đoạn đọc không nêu cách dùng tiền bán cây.

Bài 2: A local history exhibition

  1. FALSE. Bài đọc dùng larger, trái với smaller trong nhận định.
  2. TRUE. Ảnh do những người từng làm ở nhà máy tặng.
  3. FALSE. Unlike the previous exhibition cho biết phần thuyết minh thu âm là điểm khác của triển lãm mới.
  4. NOT GIVEN. Bài đọc không so sánh số khách của hai triển lãm.

Bài 3: A bicycle repair scheme

  1. TRUE. Trường bổ sung một buổi mỗi tuần vào tháng 3.
  2. FALSE. Sinh viên mượn dụng cụ miễn phí. Khoản phải trả là tiền phụ tùng thay thế.
  3. NOT GIVEN. Bài đọc không đề cập đến bằng cấp của người hỗ trợ.
  4. FALSE. Đoạn đọc nói trường chưa quyết định việc mở rộng chương trình cho cư dân.
07-07-infographic-true-false-not-given
Tổng kết Dạng Bài True/False/Not Given Trong IELTS Reading

Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)

Tôi có được viết tắt T, F, NG trong tờ đáp án không?

Có, bạn hoàn toàn có thể viết tắt là T, F, NG thay vì viết đầy đủ cả từ. Tuy nhiên, để đảm bảo tính rõ ràng và tránh những lỗi nhận diện chữ viết không đáng có, IELTS MASTER khuyến khích bạn nên viết đầy đủ từ nếu thời gian làm bài cho phép.

Nếu tôi viết nhầm TRUE/FALSE cho dạng bài YES/NO thì có bị mất điểm không?

Hãy ghi đúng loại đáp án theo hướng dẫn đề: TRUE/FALSE/NOT GIVEN cho câu hỏi về thông tin, YES/NO/NOT GIVEN cho câu hỏi về quan điểm hoặc nhận định của tác giả. Không dựa vào giả định rằng giám khảo sẽ chấp nhận hai bộ nhãn thay thế nhau.

Các câu hỏi có luôn xuất hiện theo thứ tự trong bài đọc không?

Thông tin trong một nhóm câu thường được trình bày theo thứ tự tương ứng trong bài đọc. Dùng xu hướng này để hỗ trợ tìm vùng thông tin, nhưng không xem đó là quy tắc bảo đảm đúng trong mọi trường hợp hoặc suy ra NOT GIVEN chỉ vì chưa tìm thấy câu ở một khoảng dự đoán.

Làm thế nào để cải thiện tốc độ làm dạng bài này?

Tốc độ làm bài phụ thuộc vào khả năng định vị thông tin (Scanning) và vốn từ vựng đồng nghĩa (Paraphrasing) của bạn. Hãy tập trung luyện tập việc nhận diện các từ khóa không thể thay thế để tìm vùng thông tin nhanh hơn, đồng thời tích lũy một cuốn sổ tay từ đồng nghĩa để nhạy bén hơn khi đối chiếu nghĩa của câu.

Để làm chủ hoàn toàn dạng bài True/False/Not Given, bạn cần rèn luyện tư duy phân tích khách quan, tuyệt đối không tự suy diễn dựa trên kiến thức cá nhân mà chỉ dựa vào những gì bài đọc cung cấp. Hãy kiên trì áp dụng quy trình 5 bước trên vào các bài luyện tập hàng ngày để biến dạng bài này thành cơ hội ghi điểm tối đa trong phần thi IELTS Reading của bạn.